De ijskoffie-gids: van iced americano tot cold foam iced latte
Zodra het kwik stijgt, is er maar één koffie die telt: ijskoffie. Van de klassieke iced latte met espresso en melk, een frisse espresso tonic, tot een brown sugar shaken espresso met cold foam: ijskoffie is intussen veel meer dan gewoon koffie met een ijsblokje erin. Het is een klein zomers ritueel geworden, iets om naar uit te kijken zodra de eerste zonnestralen zich aandienen.
Welke ijskoffie past bij jouw smaak?
Onder de noemer "ijskoffie" schuilt een hele wereld aan varianten, elk met hun eigen karakter. Een overzicht van wat je zoal kan tegenkomen.
Iced americano is niets meer dan een espresso aangelengd met koud water en geserveerd over ijs: puur, zwart en zonder poespas.
Bij een iced latte komt bij die espresso een royale scheut koude melk bij, wat een veel zachtere, romigere smaak geeft. Soms wordt hier ook nog een siroopje aan toegevoegd, voor die extra zoete touch of als je houdt van een extra lekker smaakje zoals caramel, hazelnoot, vanille, kokos,...
Een frappé of frappuccino gaat nog een stap verder: koffie, ijs en vaak een zoetstof worden samen in de blender gemixt tot een dikke, ijskoude substantie die qua textuur wel wat weg heeft van een milkshake. De naam "frappuccino" is trouwens een geregistreerd handelsmerk van Starbucks, al gebruiken we het ondertussen bijna als algemene term.
Een freddo cappuccino is de Griekse variant: koude espresso, opgeklopt tot een luchtige schuimlaag, vaak met nog een extra laagje koude melkschuim erbovenop. In Italië, waar de warme espressocultuur diep geworteld zit, grijpt men dan weer liever naar een caffè shakerato: een espresso die met ijs en suiker in een cocktailshaker wordt geschud tot een schuimige, ijskoude espresso zonder ijsblokjes in het glas.
De dalgona ijskoffie werkt net andersom: hier wordt oploskoffie samen met suiker en een beetje water enkele seconden tot minuten stevig geklopt (met een garde of mixer) tot een dikke, romige koffiecrème, die je vervolgens op een glas koude melk lepelt.
Cold brew is dan weer geen bereidingswijze voor aan het aanrecht, maar een volledig andere extractiemethode: grof gemalen koffie trekt 12 tot 24 uur in koud water, wat een opvallend zachte, minder zure smaak oplevert.
Wie dat nog een stap verder wil doortrekken, komt uit bij nitro ijskoffie: cold brew die met stikstofgas wordt geïnfuseerd, waardoor een romige, licht schuimige textuur ontstaat die verrassend veel weg heeft van een stout bier. Meestal wordt nitro ijskoffie rechtstreeks getapt, gekoeld en zonder ijsblokjes geserveerd, wat een fluweelzacht, licht zoet mondgevoel geeft.
Een van de nieuwste namen die overal opduikt op social media is de aerocano: een simpele twist op de klassieke iced americano. Espresso, koud water en ijs worden kort opgeschuimd met het stoompijpje van een espressomachine, tot er een luchtige, romige laag ontstaat. Geen ingewikkelde toppings of extra's, en net die eenvoud spreekt blijkbaar aan: de aerocano dook ondertussen zelfs al even op als tijdelijk menu-item bij grote koffieketens.
Een espresso tonic combineert een shot espresso met tonic water voor een verrassend fris, bijna limonade-achtig drankje.
Bij een affogato tot slot giet je een hete espresso simpelweg over een bolletje vanille-ijs, waardoor koud en warm elkaar smeltend tegemoetkomen.
Cold foam: de koude schuimlaag die overal opduikt
Naast al die klassiekers is er de laatste tijd een naam die overal opduikt: cold foam. Dit is een koude versie van dat romige schuimlaagje dat je van een cappuccino kent, speciaal bedoeld om bovenop ijskoffie te lepelen. Het concept komt oorspronkelijk uit Amerika, waar het al jaren meegaat, en waaide de voorbije periode ook over naar hier: steeds meer koffiezaken bieden ondertussen een ijskoffie met cold foam aan.
Het grote verschil met gewoon melkschuim? Cold foam wordt niet opgeklopt met stoom, maar met een elektrisch melkopschuimertje, waardoor het koud blijft in plaats van warm. Zelf maken is verrassend eenvoudig met de 3-2-1-methode: meng 3 eetlepels slagroom, 2 eetlepels volle melk en 1 theelepel siroop naar keuze (denk aan vanille, karamel of hazelnoot) in een hoog glas. Schuim dit ongeveer 30 seconden op met een elektrische melkopschuimer tot het duidelijk dikker wordt, en lepel het vervolgens bovenop je favoriete ijskoffie. Het resultaat: een romig wolkje dat langzaam door je koffie zakt, in plaats van er meteen doorheen te mengen zoals gewone melk zou doen.
Leuk weetje: cold foam blijft trouwens niet beperkt tot koffie. Ook op een ijskoude matcha, of zelfs op sommige frisse limonades, duikt tegenwoordig een wolkje cold foam op. Het romige contrast met een fris of kruidig drankje blijkt minstens even verslavend als op koffie.
De beste ijskoffie-tips
Gebruik kwalitatieve, versgemalen koffie als basis, want de smaak van je ijskoffie valt of staat daarmee. Vries koude koffie in tot ijsblokjes zodat je drankje niet verwatert, zet je koffie steviger dan gewoonlijk omdat ijs en melk toch verdunnen, en laat hete koffie altijd eerst volledig afkoelen voor je ze over ijs giet. Op kantoor of onderweg? Zet 's ochtends een grote kan koffie klaar in de koelkast voor de namiddagdip, voorzie een bakje koffie-ijsblokjes in de vriezer, en neem een goede thermosbeker mee als je onderweg bent.
